Łukasz Błasiak
Żyć to być w dialogu. Dialog ewoluuje od początku życia do śmierci. Istnieje poza granicami profesji, kategorii zdrowia i choroby. Komunikowanie jest podstawową cechą istot żywych, nieustannie trwa wymiana komunikatów werbalnych i niewerbalnych. Informacje te służą orientacji w środowisku, przetrwaniu. Buduje się na nich przywiązanie i poczucie bezpieczeństwa. Czasami dochodzi do zaburzenia dialogu – głos bywa nieakceptowany czy ignorowany. Spotkanie dialogiczne, w którym uczestnik może w bezpiecznych warunkach zabrać głos, znaleźć nowe znaczenie, rozumienie swojego doświadczenia może być tym, czego osoba potrzebuje do zdrowienia.
Otwarty Dialog rozwinął się w Skandynawii w latach 80 XX w, ewoluując z namysłu nad zmianami w organizacji leczenia psychiatrycznego i pracy z pacjentem. Czerpiąc z wcześniejszej pracy Yrjö O. Alanena, (terapia systemowa, podejście dostosowane do potrzeb), doświadczeń reformy psychiatrii w Finlandii, Jaakko Seikkula i Brigitta Alakare opracowali założenia podejścia terapeutycznego nazwanego później Otwartym Dialogiem. Początkowo jako forma terapii kryzysów psychotycznych, z czasem zaimplementowana w pracy z rodzinami, interwencji kryzysowej, pracy z sieciami społecznymi itp. W podejściu odchodzono od planowania leczenia w stronę słuchania, rozumienia słów wypowiadanych przez osoby w kryzysie. Podkreślano, że każdy proces jest indywidualny, a podejście terapeutyczne nie musi być sztywno narzucone. Ważną rolę w spotkaniach pełni tzw. reflektowanie, czyli dzielenie się zespołu swoimi refleksjami nad tym co zostało usłyszane.
Otwarty Dialog stał się uzupełnieniem bądź alternatywą dla farmakoterapii. W Finlandii, gdzie system ochrony zdrowia wspiera założenia metody notuje się- znaczącą poprawę funkcjonowania pacjentów ze schizofrenią. Wyniki badań skandynawskich wskazują na znaczącą poprawę funkcjonowania osób po pierwszym kryzysie psychotycznym, u których stosowano ODA.